Het verschil maak je door groeien

Delen:

Marcel Boekhoorn behoort al decennia tot een van de bekendste ondernemers en investeerders van Nederland. Tijdens de nieuwste editie van Marktlink Connect spreekt Boekhoorn voor circa duizend genodigden op Circuit Zandvoort, in het decor van de Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix. Voor hem ligt de vergelijking tussen topsport en ondernemerschap voor de hand. In gesprek met Marktlink deelt Boekhoorn zijn visie op acquisities, internationale groei en ondernemerslessen die hij zelf leerde van tientallen investeringen en overnames.

“Je kunt een prachtig bedrijf kopen, maar als je niet de juiste mensen hebt, kom je nergens.”
- Marcel Boekhoorn

U heeft eerder aangegeven dat duurzame waardecreatie volgens u vaak ontstaat door groei van marktaandeel en omzet. In hoeverre zijn overnames volgens u de snelste route naar marktleiderschap? En wanneer werkt die strategie juist niet of zelfs averechts? Is er hier een verschil tussen nationale overnames en overnames buiten de landsgrenzen?
“Overnames kunnen de snelste route naar marktleiderschap zijn, maar alleen als je het slim aanpakt. Je koopt niet alleen een bedrijf, je koopt een marktpositie, klanten en soms ook talent of technologie. Dan komt het erop aan dat je die marktpositie verstevigt of uitbouwt, door groei, overnames of slimme deals. Er is wat dat betreft geen verschil tussen nationaal en internationaal: je moet werken naar een marktpositie en daarmee naar waardecreatie.”

Groei en innovatie

U staat bekend om uw overtuiging dat waardecreatie vooral ontstaat door groei van marktaandeel en omzet. Waar komt die overtuiging vandaan?
“Bedrijven die groeien trekken talent aan, motiveren mensen en creëren energie. Bedrijven die alleen maar snijden en saneren, verliezen hun strategische focus. Succes komt primair uit omzetgroei, nieuwe klanten en schaalvergroting. Natuurlijk moet je de kosten in de hand houden, maar met saneren alleen maak je nooit het verschil.”

Waarom wordt er volgens u nog zo vaak gestuurd op kostenbesparingen, terwijl groei vaak meerwaarde creëert?
“Waarschijnlijk omdat je kostenbesparingen snel terugziet in de boeken. Maar neem van mij aan: met alleen spreadsheets bekijken kom je niet veel verder. Je moet natuurlijk inzicht hebben in de cijfers, dat is belangrijk, maar ik heb een spreadsheet nog nooit revenue zien genereren.”

Als u terugkijkt op uw carrière, welke investering of onderneming illustreert deze filosofie volgens u het beste?
“Motip Dupli is een goed voorbeeld van hoe we gericht hebben gewerkt aan een sterke marktpositie. Het bedrijf maakte spuitlakken en aanverwante producten voor onder meer de automotive- en doe-het-zelfmarkt. Door de belangrijkste concurrenten over te nemen, kon het bedrijf uitgroeien tot een Europese marktleider met een dominante positie. Niet bezuinigen, maar bundelen en groeien. Zo werkt waardecreatie.”

Tijdens het Marktlink event op de Dutch Grand Prix spreekt u een publiek toe van circa vijfhonderd ondernemers en investeerders. Welke ontwikkeling zou volgens u momenteel bovenaan hun agenda moeten staan?
“Innovatie. Peter Wennink, ex-CEO van ASML, heeft dat in zijn rapport uit 2025 over innovatie uitstekend geanalyseerd. Nederland heeft geen tekort aan kennis of talent, maar we zetten het onvoldoende om in economische groei. Daar heeft hij gelijk in. Maar investeren alleen is niet genoeg. De randvoorwaarden moeten ook kloppen: minder regels, minder bureaucratie, sneller beslissen. Je kunt wel geld vrijmaken voor innovatie, maar als projecten vervolgens jaren vastlopen in vergunningen en allerlei regels, gebeurt er nog steeds niets. Als we ondernemers écht de ruimte geven, ben ik optimistisch. Als we dat niet doen, trekken ze weg naar landen waar ze wel kunnen investeren.”

De juiste positie, de juiste mensen

Wat koopt u met een acquisitie het liefst: marktaandeel, klanten, technologie, talent of geografische uitbreiding?
“Wij zijn altijd op zoek naar een unieke positie. Dat kan een patent zijn, een sterk merk of superieure technologie. Maar een unieke positie alleen is niet genoeg. Het bedrijf moet ook echt kunnen groeien: via innovatie, via acquisities, organisch of door nieuwe markten te openen. En dan moet er ook nog een sterke onderliggende trend zijn die je de wind in de rug geeft.

Wat maakt een acquisitie volgens u succesvol op de lange termijn?
“De mensen. Altijd de mensen. Je kunt een prachtig bedrijf kopen, maar als je niet de juiste mensen hebt, kom je nergens.”

Welke redenen noemen ondernemers het vaakst om een bedrijf over te nemen, terwijl daar volgens u juist de grootste risico’s kunnen ontstaan?
“Synergieën. Iedereen praat over synergievoordelen, maar heel veel van die voordelen worden nooit gerealiseerd. Synergie bestaat pas als iemand precies weet wie wat gaat doen, wanneer en met welk resultaat. Anders is het gewoon een mooi woord voor hopen dat het goed komt.”

Veel ondernemers kijken bij een overname eerst naar de prijs. Is dat terecht, en wat wordt daarbij het vaakst onderschat?
“Prijs is belangrijk, maar niet het enige. De vraag is: wat kun jij doen wat een ander niet kan? Een bedrijf kopen is één ding. Het daarna beter maken is waar het echte werk begint. Daar verdien je het geld, of daar raak je het kwijt. Daarom koop ik nooit iets zonder een plan, zonder dat ik weet waar we met een bedrijf heen willen.”

“Doe het anders dan de rest”
- Marcel Boekhoorn

Internationale groei en leren van een deal

Veel Nederlandse MKB-ondernemers kijken nog vooral naar de thuismarkt. Wanneer moet een ondernemer volgens u serieus over de grens kijken?
“Je moet kijken waar je groeikansen liggen. Dat kan in Nederland zijn, maar ook in het buitenland. Wij zijn actief op alle continenten. In Europa is internationaal zakendoen een stuk eenvoudiger dan vroeger, maar met andere markten heb je weer te maken met heffingen en instabiliteit. Maar wat je ook doet en waar je ook heen gaat: ik doe dat altijd met mensen die de lokale markt echt begrijpen.”

Welke fouten ziet u Nederlandse ondernemers het vaakst maken bij internationale groei?
“Mensen realiseren zich niet dat dingen in het buitenland vaak anders werken. Wij zorgen altijd dat we werken met lokale mensen die de taal, de cultuur en de markt kennen; dat is een absolute voorwaarde voor succes. Om grip op een bedrijf te houden, zorg ik er bovendien altijd voor dat er een of twee Nederlanders in het management zitten.”

Zijn er Europese landen of regio’s waar ondernemers volgens u te weinig naar kijken, terwijl daar juist interessante groeikansen liggen?
“Ja, kijk naar Afrika. Daar liggen kansen als het gaat om metalen als goud, koper en lithium — grondstoffen waar de wereld niet meer zonder kan en die, bij wijze van spreken, voor het oprapen liggen. Ik onderneem steeds meer in Afrika, maar het vraagt geduld: de mensen kennen, snappen hoe een land en een overheid werken. De risico’s zijn natuurlijk een stuk groter, maar in Afrika kun je iets neerzetten wat in onze volgroeide markten al lang niet meer mogelijk is.”

Wie worden volgens u de belangrijkste kopers van Europese ondernemingen in de komende tien jaar?
“Dat is moeilijk te zeggen. Je hebt de strategische investeerders, bedrijven die via overnames willen groeien. En je ziet familiebedrijven die hetzelfde doen. Daarnaast komt er natuurlijk het nodige geld uit Amerika en Azië deze kant op. Uiteindelijk trekken goede bedrijven altijd kopers aan, waar die ook vandaan komen.”

Van welke internationale deal heeft u persoonlijk het meest geleerd?
“Van Telfort en de samenwerking met Huawei heb ik veel geleerd. Telfort was klein en Huawei was in Europa nog een complete outsider. Juist daarom konden we elkaar helpen. De gevestigde spelers dachten waarschijnlijk: Telfort kiest straks toch voor een van de bekende namen. Maar wij maakten die deal, omdat we de kennis en vechtersmentaliteit van de Chinezen begrepen.”

Welke fout heeft u zelf gemaakt die u vandaag niet meer zou maken?
“Dat was bij mijn eerste investering, in Naïef Mode. De naam zegt het eigenlijk al. Ik was net voor mezelf begonnen en had een klant die de rekening niet kon betalen. Toen bood hij mij een minderheidsbelang aan, en dat heb ik geweten. Het bedrijf ging binnen acht maanden failliet.

Je kunt namelijk alleen echt iets veranderen als je wat te zeggen hebt. Sindsdien stap ik alleen nog in als ik een meerderheid kan krijgen. Naïef Mode was een dure les, maar wel een les die uiteindelijk zijn geld heeft opgebracht.”

Het team maakt het verschil

De Formule 1 draait om voorbereiding, timing, data, teamwerk en beslissingen onder druk. Welk element wordt volgens u het vaakst onderschat bij ondernemerschap en overnames?
“Het team. Iedereen kijkt naar de coureur, maar zonder het team erachter is die ook nergens. Bij ondernemen is het precies zo: uiteindelijk maakt het hele team het verschil. Ik heb ook altijd in mensen geïnvesteerd, niet alleen in bedrijven.”

Bij NEC heeft u jarenlang geïnvesteerd in infrastructuur, talentontwikkeling en continuïteit. Welke lessen zijn zowel in het voetbal als in het bedrijfsleven toepasbaar?
“Bij NEC gaat het uiteindelijk om continuïteit. Niet afhankelijk zijn van één persoon, ook niet van mij. Je moet investeren in structuur, mensen, opleiding, stadion, supporters en de lange termijn. Dat hebben we ook gedaan bij Ouwehands Dierenpark, en dat draait al jaren geweldige cijfers.”

Als u straks tijdens de Dutch Grand Prix één boodschap of tip zou meegeven aan de aanwezige ondernemers, welke zou dat zijn?
“Investeer in innovatie. Nederland heeft geen tekort aan kennis of talent, maar moet dat veel beter omzetten in groei. Daar ben ik het volledig met Wennink eens. Doe het bovendien anders dan de rest. Omring je met mensen die beter zijn dan jijzelf. En zorg dat je niet alleen hard werkt, maar ook hard geniet.”

Ook interessant Alle insights
Wil je meer weten?

Neem vrijblijvend contact op met ons.

Voorwaarden